Wiek polskich badań morza

Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy (MIR) to najstarsza w Polsce placówka badań morza i rybołówstwa. W tym roku obchodzi 100-lecie działalności, która wpłynęła nie tylko na rybołówstwo morskie w kraju, ale i za granicą.

Prowadzone przez MIR działania są kompleksowe i obejmują zaawansowane badania naukowe w takich dyscyplinach, jak ekologia morza, chemia środowiska morskiego, technologia sprzętu połowowego czy ekonomika rybacka. Wszystko po to, by dać naukowe podstawy racjonalnej eksploatacji rybackiej, która umożliwi naturalne odtwarzanie zasobów, zapewni stabilny poziom życia ludzi utrzymujących się z rybołówstwa i zachowa naturalne dziedzictwo morza dla przyszłych pokoleń.

Z Helu przez Warszawę do Gdyni

Historia MIR wiąże się z uzyskaniem przez Polskę niepodległości i dostępu do morza. Bogactwo Bałtyku było ważnym elementem budowania państwa morskiego. Protoplastą MIR było powołane w 1921 roku przez polskie władze państwowe Morskie Laboratorium Rybackie w Helu. Natomiast w Warszawie w 1928 roku powstał Morski Instytut Rybacki, który miał wspierać finansowo i organizacyjnie rybaków i polskie rybołówstwo. Od 1932 roku placówka działała jako Stacja Morska w Helu, a wkrótce w Gdyni powołano jej oddział rybacki. W Helu działał oddział biologiczny. W 1938 roku siedzibę instytucji przeniesiono do nowo wybudowanego, modernistycznego budynku na końcu mola Południowego w Gdyni, gdzie dziś znajduje się Akwarium Gdyńskie, które należy do struktur MIR.

Okres międzywojenny to poznawanie Bałtyku i odkrywanie nowych łowisk - dalekomorskich na tamte czasy –  jak Gotland, Bornholm, a nawet Morze Północne, gdzie polscy rybacy poławiali śledzie.

Po wojnie Polska otrzymała znacznie większy dostęp do morza. W Gdyni reaktywowano więc i Morskie Laboratorium Rybackie, i Morski Instytut Rybacki. Obie placówki połączyły się w 1949 roku. Rybołówstwo miało poważne zadanie – z powodu niedoboru świeżego mięsa musiało zaopatrzyć cały kraj w ryby. Ukuto wówczas prześmiewcze powiedzonko: „jedzcie dorsze, g… gorsze”, które świadczyło o niezbyt dużym szacunku do tej powszechnej wtedy w Bałtyku ryby, dziś uważanej za szlachetną i zagrożoną do tego stopnia, że wprowadzono limity i regionalne oraz czasowe zakazy jej połowu. Wszystko po to, by dorsz miał szansę się odrodzić.

W 1990 roku instytut przeniósł główną siedzibę z mola Południowego na ulicę Kołłątaja 1. W 2011 roku, rozporządzeniem Rady Ministrów, MIR uzyskał status Państwowego Instytutu Badawczego, dołączając tym samym do elitarnego klubu PIB-ów w Polsce.

Więcej na: www.gdynia.pl